Wprowadzenie
Kiedy myślisz o historii polskiego golfa, pewnie wydaje Ci się, że to temat krótki i świeży – coś, co pojawiło się u nas dopiero w latach 90. wraz z powrotem kapitalizmu. Prawda jest jednak znacznie bardziej fascynująca, a Dolny Śląsk i sam Wrocław odegrały w tej opowieści kluczową, choć przez lata zapomnianą rolę. Zanim golf stał się sportem, który znasz dzisiaj, musiał przejść w Polsce przez okres przedwojennego rozkwitu, komunistyczną cenzurę i wreszcie trudny powrót do normalności. Poznaj historię polskiego golfa bez nudnego, encyklopedycznego zadęcia. Jeśli chcesz zobaczyć, gdzie wszystko się zaczęło, poznaj historię golfa na świecie.
Dolnośląskie korzenie
Gdzie narodził się polski golf? Chociaż dzisiaj stolicą polskiego golfa wydaje się być Warszawa czy Wybrzeże, to na początku XX wieku serce tej gry biło na Dolnym Śląsku. Ze względu na bliskość granicy niemieckiej i szybszy rozwój gospodarczy regionu, to właśnie tutaj powstawały pierwsze obiekty.
Książęcy rozmach w Szczawnie-Zdroju
Najważniejszym punktem na przedwojennej mapie było pole w dzisiejszym Szczawnie-Zdroju (wtedy Bad Salzbrunn). Inicjatorem jego powstania był sam Hans Heinrich XV, książę von Pless (ten od zamku Książ), wraz ze swoją słynną żoną, księżną Daisy.
Projekt zamówili u szkockiego architekta Williama J. Rusacka, a oficjalne otwarcie nastąpiło w 1924 roku. Obiekt był na tyle dobry, że od razu rozegrano tam prestiżowe turnieje zawodowe, w tym Silesia Open. Kto tam grał? Głównie bogaci kuracjusze, biznesmeni, lekarze i bankierzy. Pole tętniło życiem aż do 1945 roku, kiedy to wojenna zawierucha zamknęła ten rozdział na długie lata.
Zapomniane 9 dołków we Wrocławiu
Mało kto o tym wie, ale Wrocław miał swoje własne pole golfowe już w 1927 roku! Był to 9-dołkowy obiekt zaprojektowany przez Bernharda von Limburgera – legendarnego architekta i trzykrotnego mistrza Niemiec, który w chwili projektowania miał zaledwie 26 lat. Wrocławski klub wystartował z liczbą prawie 100 członków, co na tamte czasy było świetnym wynikiem. Choć pole z niewyjaśnionych przyczyn zamknięto w 1933 roku, wrocławscy pasjonaci nie odpuścili – spakowali kije i jeździli na rundy do pobliskiego Szczawna. Istnieją też historyczne wzmianki o prywatnym polu w okolicach Głogowa z 1912 roku, co tylko potwierdza, że Dolny Śląsk był absolutną kolebką tego sportu w naszej części Europy.
Przedwojenny golf dla... górników?
W granicach przedwojennej II Rzeczypospolitej istniały cztery duże, pełnowymiarowe pola: w Powsinie pod Warszawą (słynny Polski Country Club), w Gdańsku, Łańcucie oraz w Katowicach. Wokół golfa krąży mit, że przed wojną grali w niego wyłącznie dyplomaci i arystokracja. Katowicki obiekt, wybudowany przez amerykańskich inżynierów, całkowicie ten mit obala. Za symboliczną opłatą w golfa grali tam zwykli ludzie – śląscy górnicy, robotnicy i lokalni mieszkańcy. Sport powoli zapuszczał korzenie, a w 1932 roku pojawił się nawet pierwszy oficjalny podręcznik do gry w golfa autorstwa Adama Gubatta.
Komunistyczny reset...
Jak zniszczono tradycję? Po II wojnie światowej kurtyna opadła z hukiem. Nowe, komunistyczne władze uznały golf za przejaw „zgniłego, burżuazyjnego snobizmu” i rozrywkę dla arystokracji, dla której nie ma miejsca w świecie klasy robotniczej. Pola golfowe zostały bezlitośnie zaorane, zamienione na pastwiska lub tereny rekreacyjne innego typu. To właśnie w tym okresie w głowach Polaków zrodził się potężny stereotyp, że golf to sport wyłącznie dla bogatych i niedostępny dla zwykłego człowieka. Tradycja wypracowana w dwudziestoleciu międzywojennym została wymazana na blisko pół wieku.
Wielki powrót i nowa era
Golf zaczął budzić się z zimowego snu dopiero po upadku komunizmu, na początku lat 90. Pierwszym powojennym polem z prawdziwego zdarzenia był First Warsaw Golf & Country Club w Rajszewie pod Warszawą (1992 r.), gdzie rozegrano pierwszy oficjalny turniej. Chwilę później powstał Amber Baltic w Kołczewie. Potem ruszyła lawina kolejnych obiektów. Powstało urocze, 9-dołkowe pole w Łukęcinie – wspominam je z łezką w oku, bowiem to właśnie tam, mając 26 lat, po raz pierwszy wziąłem kij do ręki i poczułem, że to jest to! Następnie powstawały Postołowo pod Gdańskiem, i nieistniejące już First Wrocław Golf Club (we wrocławskiej dzielnicy Złotniki) oraz oraz Rycerski Klub Golfowy w podwrocławskich Krobielowicach. Dzisiaj infrastruktura w Polsce to już zupełnie inna liga – mamy kilkadziesiąt nowoczesnych pól golfowych, które standardem nie ustępują obiektom z Europy Zachodniej. To niesamowite, jak długa i burzliwa była droga od szkockich pastwisk do współczesnego golfa. Przeczytaj historię golfa na świecie.
PZG i PGA Polska
Kiedy golf w Polsce stał się naprawdę profesjonalny? W 1993 roku powstały dwie kluczowe organizacje: Polski Związek Golfa (PZG): zajmujący się stroną administracyjną i zrzeszaniem graczy amatorów. PGA Polska: oficjalne stowarzyszenie zrzeszające i szkolące wyłącznie graczy zawodowych oraz trenerów. Od kwietnia 2000 roku PGA Polska działa jako pełnoprawna organizacja, będąca członkiem Professional Golfers’ Association of Europe. Zrzesza ona grono kilkunastu tysięcy zawodowców z całego świata. Od 2007 roku organizacja wydaje oficjalne kwalifikacje trenerskie. Co to oznacza dla Ciebie? Wybierając trenera z licencją PGA, członka PGA od 2008 r. masz pewność, że uczysz się od kogoś, kto przeszedł rygorystyczny, międzynarodowy system szkolenia technicznego i metodycznego.
Historia – pytania i odpowiedzi
Czy przed wojną we Wrocławiu było pole golfowe?
Tak. Wrocław posiadał własne 9-dołkowe pole golfowe już od 1927 roku. Obiekt został zaprojektowany przez Bernharda von Limburgera – jednego z najbardziej znanych architektów pól golfowych tamtych czasów.
Dlaczego golf zniknął z Polski po II wojnie światowej?
Po wojnie komunistyczne władze uznały golf za sport elitarny i „burżuazyjny”. Pola golfowe były zamykane, niszczone lub zmieniały przeznaczenie, a sama dyscyplina praktycznie zniknęła z Polski na kilkadziesiąt lat.
Gdzie powstały pierwsze pola golfowe w Polsce?
Przed wojną duże pola golfowe działały m.in. w Szczawnie-Zdroju, Warszawie, Katowicach, Gdańsku i Łańcucie. Bardzo ważną rolę w historii polskiego golfa odegrał Dolny Śląsk oraz okolice dzisiejszego Wrocławia.
Czy golf był kiedyś sportem tylko dla elit?
Nie do końca. Choć golf kojarzył się głównie z arystokracją i biznesem, przed wojną działały również bardziej dostępne obiekty. Na przykład na Śląsku w golfa grali także górnicy, robotnicy i lokalni mieszkańcy.
Kiedy golf wrócił do Polski?
Golf zaczął wracać do Polski po upadku komunizmu, na początku lat 90. Jednym z pierwszych nowoczesnych pól był First Warsaw Golf & Country Club pod Warszawą, otwarty w 1992 roku.
Co dalej?
Chcesz stać się częścią tej historii? Golf w Polsce przeszedł niesamowitą drogę – od elitarnych przedwojennych klubów Dolnego Śląska, przez całkowity zakaz w czasach PRL, aż po nowoczesny sport dostępny dla każdego. Dzisiaj nie musisz być księciem von Pless, żeby zacząć grać. Jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda nowoczesny golf bez stresu i snobizmu, sprawdź kurs na Zieloną Kartę lub zobacz, jak wyglądają pierwsze treningi golfa we Wrocławiu.
Jeśli chcesz wejść w ten świat bez stresu, biurokracji i snobizmu, zapraszam na wspólny trening we Wrocławiu. Kliknij poniżej, napisz na WhatsApp, lub zadzwoń i zobacz, jak wygląda nowoczesny golf w praktyce!
Dzwoń, lub pisz od poniedziałku do niedzieli o dowolnej porze, nawet w nocy. Na noc wyciszam telefon, a odpiszę, lub oddzwonię najszybciej, jak to będzie możliwe.